ბილბერგია
ბრომელიასებრთა ოჯახს ბევრიადვილად საცნობი და ორიგინალური ფორმის მცენარე მიეკუთვნება, ექსტრავაგანტური, არცისე უპრეტენზიო, ოთახის მცენარეებს შორის ლიდერ პოზიციებს იკავებენ. ლამაზი ფერი, მკაცრიფორმის ძლიერი ფოთლები, უჩვეულო ყვავილედები ყველა მათგანის დამახასიათებელ ნიშნებსწარმოადგენს.
ბილბერგიაც ამ ოჯახიდანაა, მაგრამ გარეგნობით ძალიან განსხვავდება მათგან. უფრო მარცვლეულისბალახს წააგავს, მაგრამ ინტერიერში მომგებიანი პოზიცია უჭირავს სწორედ ამის წყალობით,მოვლითაც არ ქმნის ბევრ პრობლემას. იგი სულაც არაა ჩვეულებრივი ბრომელია. ბალახოვანიმრავალწლიანი, ბუნებაში ხშირად ეპიფიტურად მზარდი მცენარეა და მხოლოდ კარგად დათვალიერებითირკვევა მათი ნათესაობა.
მისი გრძელი წვრილი წაწვეტებული ფოთლები უფრო მარცვლეული კულტურის ან ბოლქვიანების ფოთლებს ჰგავს, ზედაპირი დაფარულია პატარა ქერცლებით,კიდეებზე ეკლები აქვს, ფირფიტა კი ტყავისებრი და საკმაოდ უხეშია. არის როგორც ჭრელფოთოლა,ისე ერთფერი ფოთლებიანი მცენარეები. ფოთლები ძირში ქმნიან მილისებრ როზეტს, სადაც წყალსაგროვებს.
მცენარის სიმაღლე მაქსიმუმ 50 სმ, მაგრამ ფართო ბუჩქია- დედა მცენარეს გარშემო სწრაფადამოსდის ახალი პატარა შვილეული ნაზარდი და მალე ავსებს ქოთანს. მესამე წელს ახალი ნაზარდიუკვე ყვავილობას იწყებს. დედა კი ყვავილობის შემდეგ კვდება და მისი მოჭრაა საჭირო,რომ ხელი არ შუშალოს მომდევნო თაობის ზრდას.
ყვავილი საყვავილე ღერზე სპირალურადაა განლაგებული, შეკრულია თავთავისებრ ან საგველაყვავილედად, ნაპირებზე ცისფერი, შიგნით კი მოყვითალო-მომწვანო- ვარდისფერია. მთელ ყვავილედსუფრო ეფექტურს აჩენს ვარდისფერ- ფუქსიისფერი ყვავილსაჯდომი. ყვავილობა საშემოდგომოდიწყება, საკმაოდ უხვია და ხანგრძლივი - ოქტომბრიდან იანვრამდე, უხდება და აცოცხლებსზამთრის ინტერიერს, მისი ორიგინალური ფორმით ყურადღების ცენტრში ექცევა.
მოვლა: იგი საკმაოდ ამტანი მცენარეა, ბევრიარაფერი სჭირდება, ჰპატიობს მოვლაში დაშვებულ შეცდომებს, საკმაოდ ადვილი მცენარეა დამწყებთათვის. კარგად ეგუება გარე პირობებს დაარც ზედმეტ ყურადღებას ითხოვს. კარგად ძლებს ჩრდილში, ისევე, როგორც რაფაზე, ამიტომნებისმიერი ადგილის გასალამაზებლად გამოდგება ოთახში, მხოლოდ მზის პირდაპირი სხივებიარ მოსწონს მას. განსაკუთრებით შუადღეზე. უფრო ლამაზად იყვავილებს იგი ნათელ ნახევრადჩრდილიანადგილზე.
არც ტემპერატურაზე და სუბსტრატზე გამოთქვამს პრეტენზიებს, თუ 12 გრ ზე დაბლა არ დაეცემატემპერატურა, კომფორტულადაა ყველგან. ყვავილობის სტიმულირებისთვის კარგია 2-3 გრ ითტემპერატურის დაწევა ჩვეულებრივთან შედარებით. მცენარე კარგად გრძნობს თავს გარეთაცსუფთა ჰაერზე თბილ სეზონზე. ასე უფრო კარგად გაიზრდება და ბევრ ახალ ნაზარდს ამოიყრის,მაგრამ ქოთანი უნდა იდგას ქარის და წვიმისგან დაცულ ადგილზე.
მორწყვა: იმისთვის, რომ იგი საშემოდგომოდა საზამთრო ინტერიერში მთავარ ფიგურად იქცეს, სტაბილური მორწყვის რეჟიმი სჭირდება- ზომიერად მორწყვა, ტენის შენარჩუნებით სუბსტრატში, დაგუბების გარეშე - ზედა 2-3 სმმიწის ფენა მორწყვებს შორის უნდა შეშრეს ხოლმე. შეიძლება წყალი ჩაასხათ ფოთლის როზეტებშიც,ისე, როგორც სხვა ბრომელიებში. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში უნდა აკონტროლოთ მასში წყლისდონე, იქ წყალი არ უნდა ამოშრეს. ასე არ იქცევიან, თუ მცენარე სიგრილეში დევს, მორჩაყვავილობას ან მოსვენების ეტაპზეა.ზოგადად ასეთ მორწყვას არ მიმართავენ და კლასიკურიწესით რწყავენ. ზედმეტი წყალი სადგამიდან უნდაგადაიღვაროს. ზამთარში, როცა განათება ნაკლებია და შედარებით გრილა, მორწყვა იშვიათადსჭირდება - კვირაში ერთხელ. ზაფხულში მადლობელი იქნება, თუ დღეში რამდენჯერმე დანამავთ,განსაკუთრებით თუ 23 ან მეტი გრ იქნება. ყვავილობისას კი ქოთანს დებენ სველ კერამზიტიანსადგამზე.
კვება: სასუქი სჭირდება აქტიური ზრდისდროს, მას მკვეთრად გამოხატული მოსვენების პერიოდი აქვს, მაგრამ სტაბილური მოვლა მთელიწლის განმავლობაში სჭირდება. ასე მთელი წელიც აძლევენ სასუქს, თუმცა ზამთარში ძალიანიშვიათად - 5-6 კვირაში ერთხელ.
თბილ სეზონზე ზრდის დაწყებიდან ყვავილობის დასრულებამდე 2 კვირაში ერთხელ სჭირდება სპეც სასუქი ბრომელიებისთვის. აზოტის სიჭარბემცენარის სიკვდილის მიზეზი შეიძლება გახდეს. კლასიკური უნივერსალური სასუქის გამოყენებააკრძალულია.
გასხვლა: მოყვავილებული როზეტები მცენარესუნდა მოშორდეს, მათ აჭრიან ყვავილობის დასრულებიდან 4-6 კვირის შემდეგ, ძველი როზეტებიხელს უშლიან მცენარეს ახალი როზეტების გავითარებაში და აუშნოებენ მცენარეს.
სუბსტრატი: ცოტა სპეციფიური სჭირდება - უხეში ტექსტურის დაკორდის მიწის შემცირებული რაოდენობით. მიწის Ph -5 უნდა იყოს. მისთვის გამოდგებატორფის, ფოთლოვანი მიწის, მდინარის ქვიშის, ხავსის და ნეშომპალის ნარევი.
გადარგვა: არა ყოველწლიორი, თუმცა მაინც საკმაოდ ხშირი გადარგვა უნდა. თუ შვილებიძალიან ბევრია, გადარგვისას ბუჩქს დაჰყოფენ კიდეც, მით უფრო, თუ ფესვები დრენაჟის ხვრელიდანგარეთ გამოდიან. ეს სასურველია მოხდეს მარტიდან აგვისტომდე.
ქოთანი: რადგან მცენარე სწრაფად იზრდებაგანში, მას საკმაოდ დიდი ქოთანი სჭირდება. - განიერი და არც ისე ღრმა. ზოგჯერ მას ზრდიან ხის ქერქზეც, ოღონდ თუ ეს მცენარეასე იყო მოჩვეული თავიდანვე.
დაავადებები: მცენარეს ხშირად ემტერებაფარიანა, ტრიპსები, ცრუფარიანა და აბლაბუდა ტკიპა. მცენარე ხშირად ავადდება. ამიტომმას ყოველკვირეულად ათვალიერებენ, განსაკუთრებით ფოთლების ქვედა მხარეს. მწერებს ებრძვიანკომბინირებული მეთოდებით - საპნიანი ხსნარით, ინსექტიციდებით.
პრობლემები: როზეტი იშლება- ცუდი განათების გამო,
როზეტი კვდება ყვავილობის დასრულების მერე - სუბსტრატის გადაჭარბებული მორწყვის შედეგადან ეს ბუნებრივი პრცესია.
ყავისფერი ლაქები ფოთლებზე - ინტენსიური განათების შედეგად.
ფოთლის წვერების ხმობა ხისტი წყლით მორწყვისან წყლის დაგუბების გამო ფოთლების როზეტებში
გამრავლება: მცენარე ადვილად მრავლდება დაყოფით. დიდი ნაწილები კარგად ეგუება დაყოფის მერე ახალპირობებს. გადარგვისას მას ცალკე შვილებად არ ყოფენ, არამედ 3 -4 დიდ ჯგუფად და ისერგავენ. ისინი სწრაფად გაიზრდებიან და ისევე უხვად იყვავილებენ, როგორც დიდი მცენარედაშლამდე.
ასევე შეიძლება მისი გამრავლება შვილეული ნაზარდით. ასე ცოტა ძნელად ადაპტირდება პატარამცენარე და მეტი დრო სჭირდება მაქსიმალურიდეკორატიულობის მიღწევამდე. შვილეულ მცენარეებს ფრთხილად აშორებენ დედას მას მერე,რაც მათი ზომა 20 სმ ს გაააჭარბებს. მოჭრილ ადგილებს აყრიან ნახშირის ფხვნილს და აშრობენ. დაფესვიანებას სჭირდება20 გრ სითბო და დასათბურებაც არ აწყენს ცოტახნით.
ბილბერგიაც ამ ოჯახიდანაა, მაგრამ გარეგნობით ძალიან განსხვავდება მათგან. უფრო მარცვლეულისბალახს წააგავს, მაგრამ ინტერიერში მომგებიანი პოზიცია უჭირავს სწორედ ამის წყალობით,მოვლითაც არ ქმნის ბევრ პრობლემას. იგი სულაც არაა ჩვეულებრივი ბრომელია. ბალახოვანიმრავალწლიანი, ბუნებაში ხშირად ეპიფიტურად მზარდი მცენარეა და მხოლოდ კარგად დათვალიერებითირკვევა მათი ნათესაობა.
მისი გრძელი წვრილი წაწვეტებული ფოთლები უფრო მარცვლეული კულტურის ან ბოლქვიანების ფოთლებს ჰგავს, ზედაპირი დაფარულია პატარა ქერცლებით,კიდეებზე ეკლები აქვს, ფირფიტა კი ტყავისებრი და საკმაოდ უხეშია. არის როგორც ჭრელფოთოლა,ისე ერთფერი ფოთლებიანი მცენარეები. ფოთლები ძირში ქმნიან მილისებრ როზეტს, სადაც წყალსაგროვებს.
მცენარის სიმაღლე მაქსიმუმ 50 სმ, მაგრამ ფართო ბუჩქია- დედა მცენარეს გარშემო სწრაფადამოსდის ახალი პატარა შვილეული ნაზარდი და მალე ავსებს ქოთანს. მესამე წელს ახალი ნაზარდიუკვე ყვავილობას იწყებს. დედა კი ყვავილობის შემდეგ კვდება და მისი მოჭრაა საჭირო,რომ ხელი არ შუშალოს მომდევნო თაობის ზრდას.
ყვავილი საყვავილე ღერზე სპირალურადაა განლაგებული, შეკრულია თავთავისებრ ან საგველაყვავილედად, ნაპირებზე ცისფერი, შიგნით კი მოყვითალო-მომწვანო- ვარდისფერია. მთელ ყვავილედსუფრო ეფექტურს აჩენს ვარდისფერ- ფუქსიისფერი ყვავილსაჯდომი. ყვავილობა საშემოდგომოდიწყება, საკმაოდ უხვია და ხანგრძლივი - ოქტომბრიდან იანვრამდე, უხდება და აცოცხლებსზამთრის ინტერიერს, მისი ორიგინალური ფორმით ყურადღების ცენტრში ექცევა.
მოვლა: იგი საკმაოდ ამტანი მცენარეა, ბევრიარაფერი სჭირდება, ჰპატიობს მოვლაში დაშვებულ შეცდომებს, საკმაოდ ადვილი მცენარეა დამწყებთათვის. კარგად ეგუება გარე პირობებს დაარც ზედმეტ ყურადღებას ითხოვს. კარგად ძლებს ჩრდილში, ისევე, როგორც რაფაზე, ამიტომნებისმიერი ადგილის გასალამაზებლად გამოდგება ოთახში, მხოლოდ მზის პირდაპირი სხივებიარ მოსწონს მას. განსაკუთრებით შუადღეზე. უფრო ლამაზად იყვავილებს იგი ნათელ ნახევრადჩრდილიანადგილზე.
არც ტემპერატურაზე და სუბსტრატზე გამოთქვამს პრეტენზიებს, თუ 12 გრ ზე დაბლა არ დაეცემატემპერატურა, კომფორტულადაა ყველგან. ყვავილობის სტიმულირებისთვის კარგია 2-3 გრ ითტემპერატურის დაწევა ჩვეულებრივთან შედარებით. მცენარე კარგად გრძნობს თავს გარეთაცსუფთა ჰაერზე თბილ სეზონზე. ასე უფრო კარგად გაიზრდება და ბევრ ახალ ნაზარდს ამოიყრის,მაგრამ ქოთანი უნდა იდგას ქარის და წვიმისგან დაცულ ადგილზე.
მორწყვა: იმისთვის, რომ იგი საშემოდგომოდა საზამთრო ინტერიერში მთავარ ფიგურად იქცეს, სტაბილური მორწყვის რეჟიმი სჭირდება- ზომიერად მორწყვა, ტენის შენარჩუნებით სუბსტრატში, დაგუბების გარეშე - ზედა 2-3 სმმიწის ფენა მორწყვებს შორის უნდა შეშრეს ხოლმე. შეიძლება წყალი ჩაასხათ ფოთლის როზეტებშიც,ისე, როგორც სხვა ბრომელიებში. მაგრამ ასეთ შემთხვევაში უნდა აკონტროლოთ მასში წყლისდონე, იქ წყალი არ უნდა ამოშრეს. ასე არ იქცევიან, თუ მცენარე სიგრილეში დევს, მორჩაყვავილობას ან მოსვენების ეტაპზეა.ზოგადად ასეთ მორწყვას არ მიმართავენ და კლასიკურიწესით რწყავენ. ზედმეტი წყალი სადგამიდან უნდაგადაიღვაროს. ზამთარში, როცა განათება ნაკლებია და შედარებით გრილა, მორწყვა იშვიათადსჭირდება - კვირაში ერთხელ. ზაფხულში მადლობელი იქნება, თუ დღეში რამდენჯერმე დანამავთ,განსაკუთრებით თუ 23 ან მეტი გრ იქნება. ყვავილობისას კი ქოთანს დებენ სველ კერამზიტიანსადგამზე.
კვება: სასუქი სჭირდება აქტიური ზრდისდროს, მას მკვეთრად გამოხატული მოსვენების პერიოდი აქვს, მაგრამ სტაბილური მოვლა მთელიწლის განმავლობაში სჭირდება. ასე მთელი წელიც აძლევენ სასუქს, თუმცა ზამთარში ძალიანიშვიათად - 5-6 კვირაში ერთხელ.
თბილ სეზონზე ზრდის დაწყებიდან ყვავილობის დასრულებამდე 2 კვირაში ერთხელ სჭირდება სპეც სასუქი ბრომელიებისთვის. აზოტის სიჭარბემცენარის სიკვდილის მიზეზი შეიძლება გახდეს. კლასიკური უნივერსალური სასუქის გამოყენებააკრძალულია.
გასხვლა: მოყვავილებული როზეტები მცენარესუნდა მოშორდეს, მათ აჭრიან ყვავილობის დასრულებიდან 4-6 კვირის შემდეგ, ძველი როზეტებიხელს უშლიან მცენარეს ახალი როზეტების გავითარებაში და აუშნოებენ მცენარეს.
სუბსტრატი: ცოტა სპეციფიური სჭირდება - უხეში ტექსტურის დაკორდის მიწის შემცირებული რაოდენობით. მიწის Ph -5 უნდა იყოს. მისთვის გამოდგებატორფის, ფოთლოვანი მიწის, მდინარის ქვიშის, ხავსის და ნეშომპალის ნარევი.
გადარგვა: არა ყოველწლიორი, თუმცა მაინც საკმაოდ ხშირი გადარგვა უნდა. თუ შვილებიძალიან ბევრია, გადარგვისას ბუჩქს დაჰყოფენ კიდეც, მით უფრო, თუ ფესვები დრენაჟის ხვრელიდანგარეთ გამოდიან. ეს სასურველია მოხდეს მარტიდან აგვისტომდე.
ქოთანი: რადგან მცენარე სწრაფად იზრდებაგანში, მას საკმაოდ დიდი ქოთანი სჭირდება. - განიერი და არც ისე ღრმა. ზოგჯერ მას ზრდიან ხის ქერქზეც, ოღონდ თუ ეს მცენარეასე იყო მოჩვეული თავიდანვე.
დაავადებები: მცენარეს ხშირად ემტერებაფარიანა, ტრიპსები, ცრუფარიანა და აბლაბუდა ტკიპა. მცენარე ხშირად ავადდება. ამიტომმას ყოველკვირეულად ათვალიერებენ, განსაკუთრებით ფოთლების ქვედა მხარეს. მწერებს ებრძვიანკომბინირებული მეთოდებით - საპნიანი ხსნარით, ინსექტიციდებით.
პრობლემები: როზეტი იშლება- ცუდი განათების გამო,
როზეტი კვდება ყვავილობის დასრულების მერე - სუბსტრატის გადაჭარბებული მორწყვის შედეგადან ეს ბუნებრივი პრცესია.
ყავისფერი ლაქები ფოთლებზე - ინტენსიური განათების შედეგად.
ფოთლის წვერების ხმობა ხისტი წყლით მორწყვისან წყლის დაგუბების გამო ფოთლების როზეტებში
გამრავლება: მცენარე ადვილად მრავლდება დაყოფით. დიდი ნაწილები კარგად ეგუება დაყოფის მერე ახალპირობებს. გადარგვისას მას ცალკე შვილებად არ ყოფენ, არამედ 3 -4 დიდ ჯგუფად და ისერგავენ. ისინი სწრაფად გაიზრდებიან და ისევე უხვად იყვავილებენ, როგორც დიდი მცენარედაშლამდე.
ასევე შეიძლება მისი გამრავლება შვილეული ნაზარდით. ასე ცოტა ძნელად ადაპტირდება პატარამცენარე და მეტი დრო სჭირდება მაქსიმალურიდეკორატიულობის მიღწევამდე. შვილეულ მცენარეებს ფრთხილად აშორებენ დედას მას მერე,რაც მათი ზომა 20 სმ ს გაააჭარბებს. მოჭრილ ადგილებს აყრიან ნახშირის ფხვნილს და აშრობენ. დაფესვიანებას სჭირდება20 გრ სითბო და დასათბურებაც არ აწყენს ცოტახნით.
05 September
0
29
